ԼԵՎՈՆ ՏԵՐ-ՊԵՏՐՈՍՅԱՆԸ ՎԵՐԱԴԱՐՁԱՎ ԻՐ ՀԻՆ ՀԱՅԱՑՔՆԵՐԻՆ

Հարցազրույց «Սարդարապատ» շարժման հիմնադիրներից Ժիրայր Սեֆիլյանի հետ - «Հետք»-ին տված հարցարզրույցում նշել էիք, որ Լևոն-Տեր Պետրոսյանի վերջին ելույթը շեղում էր համաժողովրդական շարժման սկզբունքներից: Կխնդրեի մանրամասնել` ինչ նկատի ունենք: - Այս պահին չեմ պատրաստվում, իմ կարծիքով`շեղված սկզբունքների թվարկումը կատարել, կարող եմ ընդամենը մեկը նշել: Բոլորս հիշում ենք, թե ինչպիսի մթնոլորտ էր 2008 թվականի նախագահական ընտրությունների շեմին, և թե ինչ սկզբունքով էր համաժողովրդկան շարժումն առաջ գնում: Այնտեղ գլխավոր առանցքը հետևյալն էր. այսօր մենք համախմբվում ենք մի խնդրի շուրջ, որն է` սահմանադրական կարգի հաստատում: Եվ կարծես ներքին պայմանավորվածություն կար` չխոսելու գաղափարական տարաձայնություններից, որովհետև համաժողովրդական շարժման մեջ մտնում էին տարբեր հայացքների տեր մարդիկ, որոնք նույնիսկ ժամանակին տարբեր դաշտերում են եղել և հակադրվել են իրար: Եվ այդ օրերին Տեր-Պետրոսյանը շատ ճիշտ պահեց իրեն և չխորանալով հին հայացքների մեջ` կարողացավ մեր նմաններին հրավիրել համաժողովրդական շարժման դաշտ, որովհետև եթե այն օրերին նա մանրամասն խոսեր իր հայացքների մասին, Համաժողովրդական շարժումը, համոզված եմ, չէր կայանա: Վերջին մեկ տարվա ընթացքում տարբեր ելույթներով և հատկապես վերջին ելույթով նա վերադարձավ հին Տեր-Պետրոսյան գործչի դերին, որով, կարծում եմ, խախտվում են համաժողվրդական շարժման սկզբունքները: -Այսինքն, Դուք ևս համարում եք, որ սա Լևոն Տեր-Պետրոսյանի` քաղաքականությունից հեռանալու ելու՞յթն էր: - Իմ անձնական կարծիքը կարող եմ ասել, որ դա ելույթ էր մի քաղաքական գործչի, որին այլևս քվե պետք չի: - Իսկ Դուք բացառո՞ւմ եք, որ դա ընդամենը որոշակի «թայմ աութ» էր` ինչ-ինչ մարտավարական քայլեր անելու հեռահար նպատակով: Օրինակ` արտաքին-քաղաքական ոլորտում ավելի պատեհ օրակարգի և ժամկետների պարագայում վերադառնալ ավելի ակտիվ պայքարի: - Ո'չ, այդ կարծիքին չեմ և համոզված եմ, որ Կոնգրեսի այսօրվա լոկոմոտիվով երբեք հնարավոր չի լինելու իրակացնել մեր երկրում իշխանափոխություն: Եվ այդ համոզումը նոր չէ, արդեն ամիսներ է, որ իմ մեջ է, և պատահական չէ, որ մենք նախաձեռնել ենք նոր շարժում` «Սարդարապատը», որը գտնվում է հռչակման նախապատրաստական աշխատանքների փուլում: Արդեն նշել ենք, որ անվանումը պայմանավորված է նոր Սարդարապատի շեմին գտնվելով: Մեր գնահատմամբ` մեզ միայն ֆիզիկական ոչնչացման վտանգը չի սպառնում, այլ ավելի վտանգավոր վտանգ, որն այսօր Հայաստանի հոգևոր-ինֆորմացիոն դաշտում է: Մենք իրավիճակն այսօր «սարդարապատային» ենք համարում նաև այն համոզմամբ, որ կուսակցությունններով, ինչ-որ խմբակներով, ճակատներով միավորվելով չէ, որ պիտի կարողանանք այդ արհավիրքի դեմն առնել: Պետք է ստեղծվի վերկուսակցական, խմբակային շահերից զերծ շարժում, և դրա, այսպես ասած, ղեկավար հարթակում պիտի կանգնեն այնպիսի մարդիկ, որոնք հավատ պետք է ներշնչեն, պատրաստ են ընդհանուրի համար գնալ զոհողության, պատրաստ են ծառայելու, այլ ոչ թե իշխելու: Անկախ ամեն ինչից, համաժողովրդական շարժումն ունեցավ իր մեծ դրական ներդրումը. Լևոն Տեր-Պետրոսյանի` մեծ քաղաքականություն վերադառնալուց և համաժողովրդական շարժման հաջողված մի քանի մեծ քայլերից հետո մեր երկրում քաղաքական դաշտը սև և սպիտակ դարձավ: Այժմ, կարծում եմ եկել է պահը բյուրեղացման, որի շնորհիվ հնարավոր է լինելու իրականացնել որակական, արմատական փոփոխություն, և այդ գործընթացում ծնվելու է «Սարդարապատը» շարժումը: - Պարո'ն Սեֆիլյան, չեք կարծո՞ւմ, որ խնդիրը վերկուսակցական -ոչ վերկուսակցականը չէ, որովհետև Կոնգրեսն էլ, ի վերջո, վերկուսակցական կառույց է: Խնդիրը Ձեր կարծիքով` այս վտանգների շուրջ հասարակության ոչ ադեկվատ վերաբերմունքի մեջ չէ՞, որ չեն միավորվում, որ չեն գալիս հանրահավաքների, չեն ստեղծում անհրաժեշտ կրիտիկական զանգվածը: - Ո'չ: Նախ ասեմ, որ երբ ստեղծվում էր ՀԱԿ-ը, մենք առաջարկում էինք, որ այստեղ մտնող բոլոր կուսակցությունները սառեցնեն իրենց անդամների գործունեությունը և այդպես անդամագրվեին ՀԱԿ-ին, որպեսզի այն դառնար նոր տիպի վերկուսակցական շարԺում: Դժբախտաբար, մեր առաջարկները տեղ չհասան, և ՀԱԿ-ը ձևավորվեց կուսակցությունների դաշինքի տեսքով: Հենց սա է հիմնական պրոբլեմը, եթե վերջին 15 տարիներին նայեք ընդդիմության գործունեությանը` դաշինքներ, միավորումներ, ճակատներ ստեղծելով` այդ միավորները վերջը մտնում են հատվածապաշտական մրցակցության մեջ: Եվ, ի վերջո, ընդհանուր գործն է տուժում: - Պրոբլեմը ժողովուրդը չէ՞: - Մեր ժողովրդի մասին ես միշտ բարձր կարծիք եմ ունեցել: Մեր ժողովուրդը միշտ պատրաստ է եղել ամենալուրջ պահերին ոտքի կանգնելու: Ամբողջ խնդիրը միշտ եղել է ընդդիմության ղեկավարության կազմակերպչական հարցերի բարձիթողի վիճակը, և թե հարթակում ժողովրդին առաջնորդելու համար ինչպիսի մարդիկ են կանգնած: Այնպես որ, ես կարծում եմ` ժողովուրդը շատ իմաստուն է, և վստահ եմ, որ նա ճիշտ ընտրություն կկատարի: - Ե՞րբ եք նախապատրաստում «Սարդարապատի» քայլերը: Որքան հասկացա` վերադառնալու եք ակտիվ ներքաղաքական պայքարի ձեր նախընտրած տարբերակին` շուրջօրյա հանրահավաքներ, բողոքի ակցիաներ, որի շուրջ, ի դեպ, ժամանակին տարաձայնություններ ունեիք Լևոն-Տեր Պետրոսյանի հետ: - Մարտավարական իմաստով մենք բազմաթիվ հակասություններ ենք ունեցել,և մենք այս երկու տարվա ընթացքում մարտավարական իմաստով շատ բան սովորեցինք: Ինչ վերաբերում է `«երբ», դա մեկ-երկու օրվա կամ ամսվա խնդիր չէ, որովհետև մեր խնդիրը շատ լուրջ է. մենք խնդիր չենք դրել անհատների հետևից տանել ժողովրդին, մենք ուզում ենք, որ մարդիկ համախմբվեն ինչ-որ հստակ գաղափարի, ծրագրի շուրջ: «Սարդարապատ» շարժումն այս իմաստով նաև տարբերվելու է համաժողովրդական շարժումից: ՇարԺումը, որի շուրջ համախմբվել էին մարդիկ, ասում էր մի բան` սահմանադրական կարգի հաստատում, իսկ մենք չենք սահմանափակվելու դրանով, մենք պիտի հստակ պատկերացում տանք ժողովրդին, թե ապագա Հայաստանը ինչպիսին պետք է լինի: Մենք այսօրվանից պետք է ժողովրդին ասենք ապագա պլատֆորմի մեր սկզբունքները, որ մարդիկ իմանան` մեր երկրում շարունակվելո՞ւ են օլիգարխներ լինել, թե x-ը y-ո՞վ պիտի փոխվի, պետք է հանդուրժվի՞ արդյոք նախորդ տարիների սեփականաշնորհման ժամանակ պետության և ժողովրդի նկատմամբ իրականացրած թալանը, թե՞ լինելու է սեփականաշնորհման վերանայում, և այսպես շարունակ: Այս իմաստով մենք նորություններ ունենք ասելու մեր ժողովրդին: - Այնուամենայնիվ, ժամկետներ չնշեցիք: - Մենք այս օրերին ամենօրյա աշխատանքների մեջ ենք, որի մեջ մտնում է ե՛ւ սկզբունքների ճշգրտում, ե՛ւ Մանիֆեստի պատրաստում, ե՛ւ կազմկոմիտեի համալրում: Հենց դա ավարտվի, կլինեն մեր քայլերը: Դա նշանակում է, որ մենք չենք ուզում հապաղել, բայց և չենք ուզում ժամանակից շուտ ինչ-որ քայլեր անել: Մենք կարկինը մի քիչ լայն ենք բացում, մեր ստեղծած ուժը ոչ միայն վերկուսակցական է, այլև տարբերվում է իր համահայկականությամբ: Հակիրճ ասեմ, որ մեր գլխավոր խնդրին` հայոց պետականության կերտմանը պետք է մասնակից լինեն ոչ միայն ՀՀ-ում բնակվող, այլ Արցախի ու Ջավախքի, ամբողջ արտերկրի այն հայերը, ովքեր ցանկանում են իրենց ներդրումն ունենալ Հայոց պետության կայացման ու զորացման մեջ: - «Ժառանգությանն» ու ՀՅԴ-ին համագործակցության առաջարկ անելու ե՞ք:- Արդեն ասացի, որ մեր նպատակը դաշինքներ ստեղծելը չէ, բայց մենք պատրաստ ենք համագործակցել բոլոր լուրջ հայ մարդկանց հետ, ովքեր կարող են այսօր լինել այս կամ այն կուսակցության կամ դաշինքի մեջ և պատրաստ են լինել մեզ հետ նույն խրամատում: ԱՆՈւՇ ԴԱՇՏԵՆՑ Report.am 14-12-2009