ՖՈՐՊՈՍՏ ԵՆՔ, ԻՆՉ ԵՆՔ, ԻՐԵՆՑ ԽՆԴԻՐՆ Է

Հարցազրույց ԱԺ ՀՀԿ խմբակցության պատգամավոր, պետաիրավական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Հովհաննես Սահակյանի հետ: -Հայ-ռուսական մեծ պայմանագիրը վերանայվելու է, եւ ավելանալու է ՀՀ-ում ռուսական ռազմաբազաների մնալու ժամկետը: Ինչպես կմեկնաբանեք այդ փաստը, ինչու է այն վերանայելու խնդիր առաջացել: -Դա կարող է ունենալ մի քանի պատճառ, մի քանի շարժառիթ, որ 25 տարի տեղակայելու ժամկետը երկարաձգվում է: Ես այստեղ անհանգստանալու խնդիր չեմ տեսնում, այսօր էլ այդ ռազմաբազաները Հայաստանում տեղակայված են, եւ երբ անցնի 25 տարին, դրանց մնալու ժամկետը կրկին երկարաձգվելու էր, քանի դեռ տարածաշրջանում կա ռազմական վտանգ: Մենք գիտենք, որ մեր հարեւան երկիրը Թուրքիան է, որն ունի շատ մեծ, հզոր բանակ: Նաեւ տարածաշրջանում կա Իրան: Եթե նաեւ հաշվի ենք առնում փաստը, որ ռուսական ռազմաբազաները հսկում, պահում են հատկապես Թուրքիայի հետ սահմանի անվտանգությունը, ապա ես նորմալ եմ համարում դրանց տեղակայումը, ժամկետի երկարաձգումը: -Իսկ այդ փաստը որեւէ առնչություն ունի՞ ԼՂ խնդրի հետ, քանի որ միշտ խոսվում է պատերազմի վերսկսման վտանգի մասին: -Պատերազմի վերսկսման վտանգը միշտ էլ կա, ցանկացած կետում կարող է այն տեղի ունենալ: Հիշում եք` ադրբեջանական սահմանի շփման գոտում նաեւ միջադեպ տեղի ունեցավ: Այնպես որ, քանի դեռ չի լուծվել ԼՂ հակամարտությունը, պատերազմի վտանգը միշտ էլ կա: Իսկ այդ ռազմաբազաների տեղակայման երկարաձգման փաստը, իմ կարծիքով, ունի դրական միտում` անվտանգության առումով: 1994-95 թթ. Թուրքիան մշտապես օգնել է իր կրտսեր եղբորը` Ադրբեջանին, եւ այս պարագայում միասնական ուժերի առկայությունը կարող է որոշակիորեն զսպել անախորժ երեւույթները: Ռուս պաշտոնյաներից մեկը ժամանակին Հայաստանը որակեց որպես ֆորպոստ. հիմա, երբ երկարաձգվում է ռազմաբազաների տեղակայման հարցը, արդյոք իրոք ֆորպոստի չենք վերածվում: Ես չեմ կարծում, որ ֆորպոստային իրավիճակում ենք հայտնվում: Ռուսական իշխանություններն էլ նշում են, որ այսօր զորքերը տեղակայված են հենց Թուրքիայի սահմանի մոտ: Թե ռուսները ինչ կանվանեն, ինչ չեն անվանի, ես չգիտեմ: Նրանք ունեն իրենց մեծ գլոբալ ռազմավարությունը, մենք ունենք մեր պետության, մեր երկրի ներքին խնդիրները, արտաքին ռազմավարությունը, եւ մեզ անվտանգության առումով դա պետք է: Իրենք ֆորպոստ անվանեցին, իրենց` գեներալների խնդիրն է, կարող էին հենակետ անվանել կամ չգիտես ինչ: Իհարկե, պարզ է, որ հայի հոգին անկոտրում է, մենք կկռվենք մինչեւ մեր արյան վերջին կաթիլը: -Միշտ իշխանությունները, այդ թվում հանրապետականները հայտարարել են, թե հայկական բանակն ամենամարտունակն է տարածաշրջանում, պետք եղավ` Բաքուն էլ կգրավենք: Այդ դեպքում ինչո՞ւ են ռուսական զորքերը հսկում Թուրքիայի հետ մեր սահմանը: -Մենք մեկ անգամ պատերազմել ենք եւ մեր ուժը ցույց ենք տվել: Ղարաբաղյան պատերազմի ժամանակ Վազգեն Սարգսյանի մի կոչով 500 մահապարտ հավաքվեց, եւ հենց նրանք վճռեցին պատերազմի ելքը, վերջակետ դրեցին դրան: Մինչեւ ատամները զինված ադրբեջանական մեծաթիվ բանակը պարզապես պարտվեց եւ դա շնորհիվ մեր մարտունակ ոգու, քանի որ մենք կռվում ենք մեր պատմական հայրենիքի համար: Այնպես որ, ինչու չէ` պետք եղավ, Բաքուն էլ կգրավենք: Բաքուն կգրավենք, բայց թուրքերից ռուսական զո՞րքը պետք է պաշտպանի: Տարածաշրջանը գտնվում է ակտիվ գոտում, կա խաչմերուկ, հետաքրքրությունների որոշակի շրջանակ: Այստեղ է գտնվում Իրանը, Թուրքիան, այսինքն` մշտապես ակտիվ օջախները: Իսկ թուրքական բանակը աշխարհում 2-3-րդ տեղն է գրավում թե թվաքանակով, թե մարտունակությամբ, թե սպառազինության առումով: Բնականաբար, մենք մեր կամքը երբեք չենք կորցնում, բայց անվտանգության առումով ամեն դեպքում հարկավոր է, որ ռուսական զորքերը տեղակայված լինեն: Եվ բացի այդ, Ռուսաստանը մեր ռազմավարական դաշնակիցն է: -Նա դաշնակից է նաեւ Ադրբեջանին, որի հետ լայն ապրանքաշրջանառություն ունի: -Դե բնականաբար մենք չենք կարող թելադրել, որ Ադրբեջանի հետ բարեկամական հարաբերություններ չունենա: Ռուսաստանն ունի իր սեփական շահերը, եւ մենք մեր տեսանկյունից, մեր երկրի ռազմավարությունից ելնելով ենք խոսում, իրենք` իրենց շահերից, Ադրբեջանն իր շահերից: Բոլոր պետական կառույցները գործում են իրենց երկրի շահերից ելնելով: Ռուսական մամուլում հրապարակում եղավ, որ ՌԴ-ն Ադրբեջանին C-300 հակաօդային պաշտպանական համակարգ է վաճառել, մյուս կողմից մեզ հետ է ռազմավարական գործընկեր, ռազմաբազաների տեղակայման ժամկետներն է երկարաձգում: Ինչպե՞ս հասկանանք: Արտառոց ոչ մի բան չեմ ասում: Դա կարող է նաեւ զուտ բիզնես պրոյեկտ նայել, քանի որ Ռուսաստանի տնտեսության որոշակի ճյուղերից է հանդիսանում զենքի վաճառքը: Իսկ Ադրբեջանին է վաճառել դա, թե Հարավային Կորեային, մեզ համար մի փոքր քիչ նշանակություն ունի, քանի որ ՌԴ-ից նման ռազմատեխնիկա մենք մշտապես ենք գնում, եւ նրանց ռազմաբազաների հետ էլ տեղակայված է այդ տեխնիկան: -Փաստորեն, պրոյեկտի տեսանկյունից եք նայում, բայց նրանք ռազմատեխնիկա վաճառում են այն երկրին, որի հետ ՀՀ-ն կոնֆլիկտ ունի եւ ամեն վայրկյան կարող է պատերազմ ծագել: -Մենք կարող ենք նաեւ այլ տեսանկյունից նայել դա: Ես ասում եմ` կարող ենք բիզնեսի տեսանկյունից նայել: Բայց կարող ենք նայել, որ մի կողմում Իրանն է, եւ միգուցե նաեւ այդ առումով է վաճառում, որոշակի անվտանգություն ապահովում: Հարցազրույցը վարեց ԱՐՄԱՆ ԳԱԼՈՅԱՆԸ «Լրագիր» 4-8-2010